Bach en Pärt

Niet veel mensen weten dat Arvo Pärt in de jaren ’60 volledig in de ban was van de muziek van J.S. Bach.

Hij is daarin niet de enige, want ook Igor Stravinsky, Louis Andriessen en bv Daan Manneke gebruiken veelvuldig Bach als muzikaal vertrekpunt.

Arvo Pärt schreef verschillende stukken in het idioom van Bach. Een voorbeeld van deze periode is het werk: Collage su B-A-C-H. Het heeft een wonderlijke stijl. Pärt zet ons voortdurend op het verkeerde been. We denken Bach te horen, maar door het ontbreken van een tonaal gevoel gaan we twijfelen. De partituur was een van de eerste composities met behulp van de collage-techniek. Pärts collagetechniek bestond uit het lenen van muzikaal materiaal van componisten als Bach en Tsjaikovski, maar dan wel in zijn seriële (12 toonreeks) structuur.

Cantate BWV 4 Christ lag in Todesbanden is niet alleen één van de mooiste composities maar vermoedelijk ook de eerste ons bekende cantate van Johann Sebastian Bach. Muzikaal gezien is de koraalmelodie uit 1524 van Martin Luther de basis van elk deel van de cantate. Qua vorm is dit werk daarom ook eerder koraalpartita dan cantate te noemen. Choralvariation per omnes versus heet die techniek die in de 17e eeuw heel gebruikelijk was. BWV 4 is de enige cantate die helemaal in de toonsoort e mineur staat, de toonsoort van de Mattheus Passion. Bach gebruikte de kantate in 1707 als onderdeel van zijn sollicitatie naar de post als organist in Mühlhausen. Hij was toen twintig jaar oud. 

In opdracht van de Westdeutsche Rundfunk radio schreef Arvo Pärt in 1984 zijn Te Deum. In dit Te Deum werkt Pärt met de zogenaamde tintinnabuli compositietechniek. Tintinnabuli wordt vaak omschreven als een minimalistische compositietechniek. De harmonische logica wijkt af van de tonale traditie van de westerse klassieke muziek, en creëert daarmee een eigen nieuwe harmonische klankwereld. Het werk is georkestreerd voor strijkers, piano en drie koren (vrouwenkoor, mannenkoor en gemengd koor). Arvo Pärt maakt steeds gebruik van vijf noten voor woorden met vijf lettergrepen. Minder of meer lettergrepen leiden tot een grotere of kleinere melodie.

Interessant in deze is dat eerder Johann Sebastian Bach het woord Ha/le/lu/ja niet op 4 tonen, maar ook steevast op 5 tonen componeert.

programma:

Arvo Pärt - Collage su B-A-C-H

Johann Sebastian Bach: BWV 4 Christ lag in Todesbanden

Arvo Pärt - Te Deum

Concertdatum: zo 11 jun 2023

Waalse Kerk | Walenpleintje 159 - 1012 JZ, Amsterdam | 15:00 - 16:00 uur
Terug

Contact

Het Amsterdams Bach Consort speelt muziek van Bach en nieuwe muziek geinspireerd op zijn naamgever.

info@amsterdamsbachconsort.nl